ଗଙ୍ଗାଧ୍ୟାନମ୍

 ଗଙ୍ଗାଧ୍ୟାନମ୍

ଶ୍ୱେତଚମ୍ପକବର୍ଣାଭାଂ ଗଙ୍ଗାଂ ପାପପ୍ରଣାଶିନୀମ୍ ।
କୃଷ୍ଣବିଗ୍ରହସମ୍ଭୂତାଂ କୃଷ୍ଣତୁଲ୍ୟାଂ ପରାଂ ସତୀମ୍ ॥ ୧॥

ବହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାଧାନାଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍ ।
ଶରତ୍ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁଶତକପ୍ରଭାଜୁଷ୍ଟକଲେବରାମ୍ ॥ ୨॥

ଈଷଦ୍ଧାସ୍ୟପ୍ରସନ୍ନାସ୍ୟାଂ ଶଶ୍ୱତ୍ସୁସ୍ଥିରୟୌବନାମ୍ ।
ନାରାୟଣପ୍ରିୟାଂ ଶାନ୍ତାଂ ସତ୍ସୌଭାଗ୍ୟସମନ୍ୱିତାମ୍ ॥ ୩॥

ବିଭ୍ରତୀଂ କବରୀଭାରଂ ମାଲତୀମାଲ୍ୟସଂୟୁତାମ୍ ।
ସିନ୍ଦୂରବିନ୍ଦୁଲଲିତାଂ ସାର୍ଧଂ ଚନ୍ଦନବିନ୍ଦୁଭିଃ ॥ ୪॥

କସ୍ତୂରୀପତ୍ରକଂ ଗଣ୍ଡେ ନାନାଚିତ୍ରସମନ୍ୱିତମ୍ ।
ପକ୍ୱବିମ୍ବସମାନୈକ ଚାର୍ୱୋଷ୍ଠପୁଟମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୫॥

ମୁକ୍ତାପଙ୍କ୍ତିପ୍ରଭାଜୁଷ୍ଟଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତିମନୋହରାମ ।
ସୁଚାରୁବକ୍ତ୍ରନୟନାଂ ସକଟାକ୍ଷମନୋରମାମ୍ ॥ ୬॥

ସ୍ଥଲପଦ୍ମାଭାପ୍ରଜୁଷ୍ଟପାଦପଦ୍ମୟୁଗନ୍ଧରାମ୍ ।
ରତ୍ନାଭରଣସଂୟୁକ୍ତଂ କୁକୁମାକ୍ତଂ ସୟାବକମ୍ ॥ ୭॥

ଦେବେନ୍ଦ୍ରମୌଲିମନ୍ଦାରମକରନ୍ଦକଣାରୁଣମ୍ ।
ସୁରସିଦ୍ଧମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଦିଦତ୍ତାର୍ଧ୍ୟୈସ୍ସୟୁତଂ ସଦା ॥ ୮॥

ତପସ୍ୱିମୌଲିନିକରଭ୍ରମରଶ୍ରେଣିସଂୟୁତମ୍ ।
ମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ମୁମୁକ୍ଷୂଣାଂ କାମିନାଂ ସ୍ୱର୍ଗଭୋଗଦମ୍ ॥ ୯॥

ବରାଂ ବରେଣ୍ୟାଂ ବରଦାଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାତରାମ୍ ।
ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣାଃପଦଦାତ୍ରୀ ଚ ଭଜେ ବିଷ୍ଣୁପଦୀ ସତୀମ୍ ॥ ୧୦॥

ଇତି ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତପୁରାଣତୋ ଗଙ୍ଗାଧ୍ୟାନଂ ନାମ ପ୍ରଥମୋଽଧ୍ୟାୟଃ ।

ହିନ୍ଦୀ ଭାବାର୍ଥ -
ଶ୍ୱେତ ଚମ୍ପା କେ ପୁଷ୍ପ କେ ସମାନ ବର୍ଣବାଲୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାପୋଂ କୋ ନଷ୍ଟ କରନେ
ବାଲୀ, ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ (ବିଷ୍ଣୁ) କେ ଶରୀର ସେ ସମୁତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ଉନ୍ହୀଂ କେ
ସମାନ ଭକ୍ତଜନାନନ୍ଦଦାୟିନୀ ପରମ ସତୀ ଭଗବତୀ ଗଙ୍ଗା କା (ଧ୍ୟାନ କରତା
ହୂଁ ।) ଅଗ୍ନି କେ ସମାନ ପରମ ଶୁଦ୍ଧ ରକ୍ତବର୍ଣ କା ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କିଏ
ହୁଏ, ରତ୍ନଜଟିତ ଆଭୂଷଣୋଂ ସେ ବିଭୂଷିତ, ଶରତ୍ପୂର୍ଣିମା କେ ସୋ ଚନ୍ଦ୍ରମା
କୀ କାନ୍ତିୟୋଂ ସେ ସୁଶୋଭିତ ଶରୀର ବାଲୀ, ମନ୍ଦ ମନ୍ଦ ମୁସ୍କାନ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ
ମୁଖବାଲୀ, ସର୍ୱଦାସ୍ଥିର ରହନେବାଲୀ ଯୌବନାବସ୍ଥା ସେ ସୁଶୋଭିତ, ପରମ
ଶାନ୍ତିମୟୀ, ନାରାୟଣ କୀ ପ୍ରିୟତମା, ପରମ ସୌଭାଗ୍ୟଶାଲିନୀ (କା ଧ୍ୟାନ କରତା
ହୂମ୍ ।) ମନୋହର କେଶୋଂ କେ ଭାର କୋ ଧାରଣ କରନେ ବାଲୀ, ମାଲତୀ କେ ପୁଷ୍ପୋଂ
ସେ ସୁଶୋଭିତ, ଚନ୍ଦନ ବିନ୍ଦୁ କେ ସାଥ-ସାଥ ସୁନ୍ଦର ସିନ୍ଦୂର କୀ ବିନ୍ଦୀ ସେ
ଅଲଙ୍କୃତ (ଗଙ୍ଗା କା ଧ୍ୟାନ କରତା ହୂଁ।) କପୋଲ ସ୍ଥଲ ମେଂ କସ୍ତୂରୀ କେ ବନେ
ହୁଏ ପତ୍ର ଏବଂ ବିବିଧ ପ୍ରକାର କେ ଚିତ୍ରୋଂ ସେ ସମଲଙ୍କୃତ,ପକେ ହୁଏ ମନୋହର
ବିମ୍ବ କେ ଫଲ କେ ସମାନ ନିମ୍ନ ହୋଣ୍ଠ ବାଲୀ। (ଗଙ୍ଗା କା ଧ୍ୟାନ କରତା ହୂଁ ।)
ମୋତିୟୋଂ କୀ ଲଡ଼ୀ କେ ସମାନ କାନ୍ତିବାଲେ ମନୋହର ଦାନ୍ତୋଂ କୀ ପଙ୍କ୍ତିୟୋଂ ସେ ମନ
କୋ ହର ଲେନେ ବାଲୀ, ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ଏବଂ କଟାକ୍ଷମୟ ନେତ୍ରୋଂ ବାଲୀ (ଗଙ୍ଗା କା
ଧ୍ୟାନ କରତା ହୂଁ ।) ଉନକେ ଦୋନୋଂ ଚରଣ-କମଲ ସ୍ଥଲ-ପଦ୍ମ (ଗୁଲାବ)
କୀ କାନ୍ତି କେ ସମାନ ମନୋହାରୀ ହୈଂ; ସୁନ୍ଦର ରତ୍ନୋଂ କେ ଆଭରଣ ସେ ଅଲଙ୍କୃତ
ହୈଂ; କୁମକୁମ ଏବଂ ଯାବକ କେ ରସୋଂ ସେ ସୁଶୋଭିତ ହୈଂ । ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର କେ
ଶିର ପର ବିରାଜମାନ ମନ୍ଦାର କେ ମକରନ୍ଦ କେ କଣୋଂ ସେ ଉସ ମନୋହର ଚରଣ କୀ
ଛବି ଅରୁଣ ବର୍ଣ କୀ ହୋ ରହୀ ହୈଂ । ସୁର, ସିଦ୍ଧ, ମୁନିଗଣ ଏବଂ ମହର୍ଷିୟୋଂ
ସେ ଦିୟେ ଗଏ ଅର୍ଘ୍ୟ-ଜଲ ସେ ବେ ପାଦ ସର୍ୱଦା ସୁଶୋଭିତ ହୋତେ ରହତେ ହୈଂ ।
ତପସ୍ୱିୟୋଂ କେ ଶିର ସମୂହ ରୂପ ଭ୍ରମରୋଂ କୀ ପଙ୍କ୍ତିୟାଁ ଉସ ଚରଣ କମଲ
କୀ ଚାରୋଂ ଓର ଚକ୍କର ଲଗାତୀ ରହତୀ ହୈଂ । ବହ ମନୋହର ଚରଣ ମୁମୁକ୍ଷୁଓଂ
କୋ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନେ ବାଲା ହୈ, ଏବଂ କାମିୟୋଂ କୋ ସ୍ୱର୍ଗ ତଥା ଭୋଗ ପ୍ରଦାନ
କରନେ ବାଲା ହୈ । ପରମ ପୂଜନୀୟ, ବରଦାନ ପ୍ରଦାନ କରନେ ବାଲୀ, ଭକ୍ତୋଂ
କେ ଊପର ଅନୁଗ୍ରହ କରନେ କେ ଲିଏ ସର୍ୱଥା ତତ୍ପର ରହନେ ବାଲୀ ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ କେ
ଚରଣୋଂ ମେଂ ଶରଣ ଦେନେ ବାଲୀ ବିଷ୍ଣୁ-ପାଦ-ସମ୍ଭୂତ ଉସ ପରମ ସତୀ ଗଙ୍ଗା
କୀ ମୈଂ ଭକ୍ତି କରତା ହୂଁ ॥ ୧-୧୦॥

ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ ପୁରାଣ ସେ ଗଙ୍ଗାଧ୍ୟାନ ନାମକ ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ।